जिबुती। अफ्रिकाको जिबुतीबाट यमनतर्फ जाँदै गरेको आप्रवासी बोकेको डुंगा पल्टिँदा कम्तीमा १०९ जनाको मृत्यु भएको छ। अन्तर्राष्ट्रिय आप्रवासन संगठन (आईओएम) ले आइतबार जारी गरेको जानकारीअनुसार अझै ११६ भन्दा बढी व्यक्ति बेपत्ता छन्। डुंगामा कुल ३०५ जना सवार थिए।

बाँचेकाहरूले दिएको जानकारीअनुसार अक्टोबर ८ र ९ तारिकको रातमा ओबोकको उत्तरमा रहेको गुहेरे क्षेत्र नजिकै डुंगा पल्टिएको हो। बरामद भएका १०९ शवमध्ये ५२ पुरुष, ४२ महिला र १५ बालबालिका छन्। बालबालिकामध्ये ९ बालिका र ६ बालक रहेका छन्।

दुर्घटनाबाट ८० भन्दा बढी व्यक्ति जीवितै बाँचेका छन्, जो सबै इथियोपियाली नागरिक हुन्। तीमध्ये ६४ जनालाई आईओएमले ओबोकस्थित आप्रवासी प्रतिक्रिया केन्द्रमा स्वास्थ्य उपचार, मनोसामाजिक सहयोग, संरक्षण सेवा, अस्थायी आवास र खाद्य सहायता उपलब्ध गराइरहेको छ। परिवारसँग सम्पर्क पुनः स्थापना गर्न पनि सहयोग गरिँदै छ।

जिबुतीका अधिकारीहरूले बेपत्ता व्यक्तिहरूको खोजी तथा उद्धार कार्य जारी राखेका छन्। स्थानीय प्रशासनले बाँचेकाहरूलाई चिकित्सकीय सेवा दिनुका साथै मृतकहरूको सम्मानजनक अन्त्येष्टिको व्यवस्था पनि गरिरहेको छ।

जिबुतीका लागि आईओएमका मिसन प्रमुख अलेक्जान्द्रे कोइस्याकले घटनालाई अत्यन्त पीडादायी क्षति भएको बताए। "बाँचेका र आफ्ना प्रियजन गुमाएका वा उनीहरूको कुनै खबर नपाएका परिवारप्रति हाम्रो गहिरो संवेदना छ," उनले भने। उनका अनुसार आईओएमका टोली स्थानीय अधिकारीसँगै घटनास्थलमा खटिएर आपत्कालीन सहायता उपलब्ध गराइरहेका छन्। आर्थिक अवसरको खोजीमा यो आप्रवासन मार्ग हुँदै हिँड्नेहरूले भोग्ने जोखिमको यो घटना स्पष्ट संकेत भएको उनले बताए।

हरेक वर्ष हजारौंको यात्रा

आईओएमका अनुसार हर्न अफ अफ्रिकाका हजारौं आप्रवासी प्रत्येक वर्ष जिबुती हुँदै बाब अल-मन्देब जलडमरू तरेर यमन पुग्छन्। उनीहरूको अन्तिम लक्ष्य सुरक्षा, स्थिरता र रोजगारीको खोजीमा खाडी मुलुक पुग्नु हुन्छ। गरिबी, असुरक्षा र जलवायु परिवर्तनको बढ्दो प्रभावले धेरैलाई यो जोखिमपूर्ण यात्रामा धकेलेको छ। मध्यपूर्वमा अस्थिरता बढ्दै गए पनि यात्रा रोकिएको छैन।

यमनमा जारी हिंसाका बीचमा पनि आप्रवासीहरू खाडी मुलुक पुग्ने आशामा यात्रा गरिरहेका छन्। आईओएमको विस्थापन ट्र्याकिङ म्याट्रिक्सले सेप्टेम्बर १० यताको अवधिमा इथियोपियाबाट जिबुती भित्रिएको २० हजारभन्दा बढी आवागमन रेकर्ड गरेको छ।

समुद्र पार गरेपछि पनि जोखिम

समुद्री यात्रा खतराको एउटा चरण मात्र हो। यमन पुगेका आप्रवासीले हिंसा, मनपरी पक्राउ र थुना, शोषण तथा मानव available ओसारपसारको जोखिम भोग्नुपर्छ। पूर्वी मार्गमा आवागमन जारी रहँदा यात्राको हरेक चरणमा आप्रवासी गम्भीर जोखिममा रहने र समुद्र पार गर्नु नै सुरक्षित भइहाल्नु होइन भन्ने तथ्य यमनको असुरक्षा र मानवीय चुनौतीले झनै उजागर गरेको आईओएमले जनाएको छ।

विगतका तथ्यांक

आईओएमको मिसिङ माइग्रेन्ट्स प्रोजेक्टका अनुसार सन् २०२५ मा यही मार्गमा ९०० भन्दा बढी आप्रवासीको मृत्यु भएको वा बेपत्ता भएको थियो। त्यही वर्ष यात्रा गर्नेको संख्या १८ प्रतिशतले बढेको थियो। यस अघि सन् २०२६ को मार्चमा भएको अर्को डुंगा दुर्घटनामा नौ जनाको मृत्यु भएको थियो भने ४५ जना बेपत्ता भएका थिए।

आईओएमको आह्वान

आईओएमले जिबुती सरकारसँग निकट समन्वयमा काम गर्दै आप्रवासीलाई सहयोग पुर्‍याउने र जल तथा स्थल मार्गमा हुने मृत्यु रोक्ने प्रयास गरिरहेको जनाएको छ। बढ्दो आवश्यकता र सीमित स्रोतका कारण संगठनले दाता तथा साझेदारहरूलाई खोज तथा उद्धार कार्य र जीवनरक्षक सहायतासहित जिबुतीको प्रतिक्रियालाई थप सुदृढ गर्न आग्रह गरेको छ। साथै जोखिम घटाउन सुरक्षित आप्रवासन मार्ग विस्तार गर्न पनि आह्वान गरेको छ।